Хаця хітрун-хамелеон

Не сапсаваў ледзь ўвесь фасон.

То з галавы да самых пят

У хатні хутаўся халат,

То захінаўся ў хусту,

Халву з капустай хрумстаў,

Высоўваў доўгі свой язык,

Лізаў жырафе чаравікі,

хвалячы свой спрыт і рух,

Хапаў па-заліхвацку мух.

І ў колерах мяняўся,

І гэтак надзімаўся,

Што ўсе не клаліся траха

Ад смеху ўпокат: ха-ха-ха!

Аб Васілёвай школе

Прачула ўсё наўколле.

Да нашае экскурсіі

Прыбіліся тры гусі,

Два худыя харты -

Валацужныя браты,

Варона-пабіраха,

Шакал і чарапаха.

Давай прачытаем гук Х выразна !

Х —х. Х — х — х! Х— х — х?

А цяпер прачытай літару Х плаўна і доўга.

Х — х — Х — х — Х — х — Х — х — Х

Прачытай адрыўна з прыпынкамі.

Х - Х — Х — Х — Х— Х — Х

Вымаві гукі [х], [х’] перад люстэркам і звярні ўвагу на тое, як з рота выходзіць паветра. Ці ёсць нейкія перашкоды?

Калі ты прамаўляеш гукі [х] і [х’], паветра пераадольвае перашкоду - прыўзняты язык. Спяваць гэтыя гукі нельга. Значыць, гукі [х] і [х’] - зычныя.

Твой голас не ўдзельнічае ў вымаўленні гэтых гукаў. Значыць, гукі [х] і [х’] - зычныя глухія. Запомні, што [х] і [х’] - зычныя глухія, няпарныя па глухасці/звонкасці.

Гукі [х] і [х’] на пісьме абазначаюць літарай Х [ха].

Гэта самая вясёлая літара. Па рахунку ў азбуцы яна дваццаць трэцяя.